Głos Seniora:

ogólnopolski magazyn skierowany do seniorów.

Na drugim planie. Recenzja książki "Sendlerowa w ukryciu".

Anna Bikont napisała kolejną, a zarazem dość nietypową biografię Ireny Sendlerowej. Znana działaczka społeczna, Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata jest w niej zaledwie jedną z bohaterek, obok współpracowniczek z Wydziału Opieki i Żegoty, a przede wszystkim – uratowanych przez siebie dzieci.

O Irenie Sendlerowej napisano już wiele – inna jej biografia, autorstwa Haliny Grubowskiej, ukazała się zaledwie trzy lata temu. Sama bohaterka wielokrotnie opowiadała w wywiadach o tym, jak wyprowadzała żydowskie dzieci z getta, po czym znajdowała im opiekunów po aryjskiej stronie. Skąd więc pomysł na to, by pisać o niej kolejny raz?

Anna Bikont w pełni zdaje sobie sprawę z tego, co napisano przed nią. Nie tworzy więc konwencjonalnej biografii, która zaczynałaby się od daty i miejsca urodzenia Sendlerowej, a kończyła na jej śmierci. Chętnie też oddaje głos tym, których uratowała jako dzieci – zarówno tym, którzy dali się poznać jako autorzy, jak Michał Głowiński czy Bogdan Wojdowski, jak i zupełnie nieznanym. Przede wszystkim jednak uważnie analizuje to, co Sendlerowa mówiła za życia o sobie, a także to, co mówili i mówią o niej inni. Relacje te skrupulatnie porównuje ze znalezionymi w archiwach dokumentami.

Portret Ireny Sendlerowej, który można wyczytać z tej biografii jest dużo bardziej złożony i niejednoznaczny niż obrazek, który większość z nas ma w głowie. Bohaterka nie jest w niej „świecką świętą”, która osobiście wynosi dzieci żydowskie z getta – jest zdeklarowaną socjalistką, a zarazem kobietą, która sama współtworzy swój mit i wielokrotnie – mniej lub bardziej intencjonalnie – poprawia swoją biografię.

Ten rodzaj biograficznego śledztwa, prowadzonego przez autorkę sprawia, że Sendlerowa. W ukryciu jest książką bardzo ciekawą, pozwalającą odkryć mechanizmy działania ludzkiej pamięci. Jednocześnie jest to jednak książka dla odważnych – pokazująca, że Irena Sendlerowa była chlubnym wyjątkiem wśród różnych postaw Polaków wobec prześladowanych w czasie okupacji Żydów, z których najczęstszą była obojętność…


Anna Bikont, Sendlerowa. W ukryciu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017

Zobacz również